Vì sao đóng hộ kinh doanh và doanh nghiệp luôn khó hơn thành lập?
Mục lục
Giải thể không đơn giản là "đóng cửa" kinh doanh
Không ít hộ kinh doanh và doanh nghiệp cho rằng chỉ cần ngừng bán hàng, khóa cửa hoặc trả mặt bằng là đã kết thúc hoạt động. Tuy nhiên, trên thực tế, việc ngừng kinh doanh không đồng nghĩa với việc chấm dứt tư cách pháp lý.
Theo quy định hiện hành, để được giải thể hoặc chấm dứt hoạt động, chủ thể kinh doanh phải hoàn thành đầy đủ các nghĩa vụ đối với Nhà nước, người lao động và các đối tác trước khi cơ quan đăng ký kinh doanh cập nhật trạng thái đã giải thể.
Đối với hộ kinh doanh, chủ hộ phải thực hiện thủ tục chấm dứt hoạt động tại cơ quan đăng ký kinh doanh, đồng thời hoàn thành các nghĩa vụ về thuế, hóa đơn điện tử (nếu có), thanh toán các khoản nợ và thực hiện thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế.
Trong khi đó, đối với doanh nghiệp, quy trình còn phức tạp hơn khi phải ban hành quyết định giải thể, thanh lý tài sản, quyết toán thuế, thanh toán các khoản nợ theo thứ tự ưu tiên và chỉ được giải thể khi không còn nghĩa vụ tài chính chưa hoàn thành.
Chính vì vậy, nhiều chuyên gia nhận định việc thành lập chỉ là bước khởi đầu, còn giải thể mới là giai đoạn đòi hỏi doanh nghiệp và hộ kinh doanh phải chứng minh đã hoàn tất toàn bộ trách nhiệm pháp lý của mình.
Những "nút thắt" khiến thủ tục giải thể kéo dài và phát sinh chi phí
Một trong những nguyên nhân lớn nhất khiến thủ tục giải thể mất nhiều thời gian là việc rà soát và xử lý các nghĩa vụ thuế. Nếu còn tồn tại các khoản thuế chưa kê khai, tiền thuế chưa nộp, tiền chậm nộp hoặc vi phạm hành chính về thuế, cơ quan thuế sẽ yêu cầu người nộp thuế hoàn thành trước khi thực hiện thủ tục đóng mã số thuế.
Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp còn phải xử lý hóa đơn điện tử, đối chiếu sổ sách kế toán, quyết toán các nghĩa vụ tài chính, thanh toán tiền lương, bảo hiểm xã hội cho người lao động cũng như các khoản công nợ với khách hàng và nhà cung cấp. Đây đều là những công việc có thể kéo dài nếu hồ sơ kế toán chưa đầy đủ hoặc phát sinh tranh chấp.
Chi phí giải thể vì thế cũng không chỉ dừng ở lệ phí hành chính. Trong trường hợp hồ sơ "sạch", không phát sinh vướng mắc, nhiều hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp có thể tự thực hiện thủ tục với chi phí thấp. Tuy nhiên, nếu còn tồn đọng nghĩa vụ thuế hoặc phải thuê đơn vị dịch vụ xử lý hồ sơ, tổng chi phí có thể lên tới hàng chục triệu đồng, tùy quy mô hoạt động và mức độ phức tạp của từng trường hợp.
Các đơn vị tư vấn thuế cũng cho biết, trên thực tế, nhiều hồ sơ giải thể mất nhiều thời gian không phải do thủ tục đăng ký kinh doanh mà do quá trình hoàn tất nghĩa vụ với cơ quan thuế và các bên liên quan.
Vì vậy, trước khi quyết định đóng hộ kinh doanh hoặc giải thể doanh nghiệp, chủ kinh doanh nên rà soát toàn bộ nghĩa vụ tài chính, kế toán và thuế để chuẩn bị đầy đủ hồ sơ. Điều này không chỉ giúp rút ngắn thời gian xử lý mà còn hạn chế nguy cơ phát sinh tiền phạt, tiền chậm nộp hoặc các tranh chấp pháp lý sau khi chấm dứt hoạt động.