Ảnh minh họa. Nguồn: InternetThị phần là yếu tố thể hiện rõ số sản phẩm, dịch vụ tiêu thụ của một doanh nghiệp nào đó so với tổng sản phẩm tiêu thụ trên toàn thị trường. Thị phần đóng vai trò quan trọng, đánh giá được lợi thế cạnh tranh giữa các doanh nghiệp, vậy cụ thể thị phần là gì? Cách xác định ra sao?
Thị phần là gì?
Thị phần được hiểu là phần tiêu thụ sản phẩm của một doanh nghiệp đang nắm giữ được trên thị trường.
Hay còn có thể hiểu cách khác:
Thị phần là phần thị trường tiêu thụ sản phẩm, dịch vụ mà một doanh nghiệp đang chiếm lĩnh.
Cách xác định thị phần thế nào?
Thông thường, thị phần được xác định bằng tổng doanh số bán hàng doanh nghiệp đó đạt được chia cho tổng doanh số hàng hóa, dịch vụ đó trên thị trường.
Thị phần được xác định bằng tổng doanh số bán hàng mà doanh nghiệp đạt được chia cho tổng doanh số của thị trường hàng hóa/dịch vụ đó.
Hoặc thị phần có thể bằng toàn số số lượng sản phẩm mà doanh nghiệp đó bán được chia cho tổng số các sản phẩm cùng loại đã được tiêu thụ trên thị trường.
Như vậy, công thức tính thị phần doanh nghiệp như sau:
| Thị phần = Tổng doanh số bán hàng của một doanh nghiệp /Tổng doanh số của toàn thị trường.
Hoặc: Thị phần = Tổng số sản phẩm bán ra của một doanh nghiệp /Tổng sản phẩm tiêu thụ của toàn thị trường |
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp thường hay xét đến cả thị phần tương đối để biết được lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường.
Thị phần tương đối = Tổng doanh thu của doanh nghiệp /Tổng doanh số của đối thủ cạnh tranh
Hoặc
Thị phần tương đối = Tổng sản phẩm bán ra của doanh nghiệp /Tổng sản phẩm bán ra của đối thủ cạnh tranh
Nếu thị phần tương đối lớn hơn 1: Doanh nghiệp đang có lợi thế cạnh tranh dẫn đầu thị phần tốt hơn đối thủ.
Thị phần tương đối nhỏ hơn 1: Đối thủ cạnh tranh đang có lợi thế cạnh tranh
Thị phần tương đối bằng 1: Lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp bằng đối thủ
Thông qua thị phần có thể thấy rõ các sản phẩm, dịch vụ tiêu thụ của doanh nghiệp so với tổng sản phẩm tiêu thụ trên toàn thị trường.
Vì vậy, nếu doanh nghiệp muốn chiếm lĩnh thị trường hoặc có thị phần cao trước các đối thủ, cần phải có chiến lược phù hợp về giá cả, các chương trình khuyến mại, chất lượng sản phẩm…
Đồng thời, muốn chiếm lĩnh thị phần lớn về lâu dài cũng phải có chiến lược bảo vệ và duy trì. Cần có những bước đi phù hợp, luôn đổi mới, sáng tạo, đặc biệt chú trọng khảo sát thị trường, nhất là khi lựa chọn một thị trường mới để tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp.
Vai trò của thị phần là gì?
Với những thông tin như trên, có thể thấy thị phần có vai trò đo lường hiệu quả hoạt động của mỗi sản phẩm/dịch vụ trong một doanh nghiệp.
Hiện nay, thị trường luôn có sự đổi mới, và cơ sở cạnh tranh giữa các doanh nghiệp không chỉ là về thương hiệu mà còn các khía cạnh khác, có thể kể đến là các phân khúc. Việc chia thị trường ra thành những phân khúc nhỏ hơn, giúp doanh nghiệp nắm bắt và đáp ứng hiệu quả hơn tập khách hàng của mình.
Không thể phủ nhận, thị phần là một trong những yếu tố quan trọng trong sự phát triển của doanh nghiệp.
Bởi, thị phần tác động đến việc tăng quy mô cho hoạt động doanh nghiệp, cải thiện lợi nhuận.
Doanh nghiệp dù kinh doanh sản phẩm, dịch vụ nào cũng phải xác định được vị trí, điểm mạnh, điểm yếu, ưu nhược điểm so với đối thủ. Đồng thời, phải phân tích được những cơ hội cũng như thách thức của thị trường. Để có thể đưa ra được chiến lược kinh doanh đúng đắn.
Việc xác định thị phần giúp các doanh nghiệp nhận thấy tốc độ phát triển của doanh nghiệp trong từng phân khúc của thị trường. Thị phần là cơ sở dữ liệu và là động lực để doanh nghiệp phát triển lên nhiều lần.
Xác định thị phần để làm gì?
Việc xác định được thị phần giúp quản lý nắm bắt, đánh giá được khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp từ đó rút ra kinh nghiệm, có kế hoạch về hướng đi, giải pháp phù hợp hơn.
Đối với một doanh nghiệp đang có thị phần lớn, có nghĩa là nguồn doanh thu của doanh nghiệp tăng và tăng cả khả năng cạnh tranh so với đối thủ. Khi thị phần tăng, quy mô hoạt động của doanh nghiệp sẽ được mở rộng hơn, từ đó sẽ cải thiện khả năng sinh lời.
Nếu thị phần ở mức thấp cũng là cơ hội cho doanh nghiệp xác định được đối thủ cạnh tranh, ưu nhược điểm trong chiến lược cạnh tranh của mình, đặc điểm của thị trường mà mình đang hướng đến.
Trong sự phát triển của thị trường, thị phần là yếu tố quan trọng đánh giá sự phát triển của doanh nghiệp nhưng không là yếu tố duy nhất. Bên cạnh đó còn có những yếu tố như các rào cản, tình trạng thị trường ở từng thời điểm…