Phạt tới 75 triệu đồng đối với hành vi trốn đóng bảo hiểm xã hội
Mục lục
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 283/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội và người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Nghị định có hiệu lực từ ngày 10/9/2026, trong đó quy định nhiều mức xử phạt nghiêm khắc đối với hành vi chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội.
Trốn đóng BHXH có thể bị phạt đến 75 triệu đồng
Theo Nghị định số 283/2026/NĐ-CP, người sử dụng lao động có hành vi không đăng ký hoặc đăng ký không đầy đủ số người thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc có thể bị xử phạt tùy theo số lượng người lao động bị vi phạm.
Mức phạt được xác định theo từng quy mô vi phạm và có thể lên tới 75 triệu đồng đối với trường hợp vi phạm liên quan đến số lượng lớn người lao động. Đây là một trong những chế tài đáng chú ý nhằm ngăn chặn tình trạng doanh nghiệp cố tình không đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội hoặc chỉ đăng ký cho một phần người lao động thuộc diện bắt buộc.
Đối với hành vi đăng ký mức tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội thấp hơn mức phải đóng hoặc cố tình không đóng sau khi đã được cơ quan có thẩm quyền đôn đốc, mức phạt có thể được tính bằng tỷ lệ phần trăm trên tổng số tiền trốn đóng tại thời điểm lập biên bản.
Theo đó, mức phạt có thể bằng từ 18% đến 20% tổng số tiền trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, nhưng không vượt quá 75 triệu đồng và được áp dụng trong trường hợp hành vi chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Ngoài tiền phạt hành chính, người sử dụng lao động còn bị buộc đóng đủ số tiền bảo hiểm xã hội bắt buộc còn thiếu. Doanh nghiệp cũng phải nộp thêm khoản tiền tính trên số tiền và số ngày trốn đóng theo quy định.
Quy định mới thể hiện sự phân biệt rõ ràng giữa hành vi chậm đóng và trốn đóng bảo hiểm xã hội. Chậm đóng có thể xuất phát từ việc doanh nghiệp không hoàn thành nghĩa vụ đúng thời hạn, trong khi trốn đóng thường gắn với hành vi cố ý không đăng ký, đăng ký thiếu người, khai mức tiền lương đóng bảo hiểm thấp hơn thực tế hoặc sử dụng thủ đoạn để né tránh nghĩa vụ.
Trường hợp có đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm, hành vi trốn đóng bảo hiểm xã hội không chỉ bị xử phạt hành chính mà còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
Đọc thêm: CÓ PHẢI SẼ KHÔNG ĐƯỢC RÚT BHXH 1 LẦN TỪ NĂM 2025
Doanh nghiệp chậm đóng BHXH cũng bị xử phạt theo số tiền vi phạm
Không chỉ trốn đóng, hành vi chậm đóng bảo hiểm xã hội cũng bị xử lý nghiêm theo Nghị định số 283/2026/NĐ-CP.
Người sử dụng lao động chậm đóng số tiền bảo hiểm xã hội bắt buộc đã đăng ký có thể bị phạt bằng từ 12% đến 15% tổng số tiền chậm đóng tại thời điểm lập biên bản, nhưng mức phạt tối đa không quá 75 triệu đồng.
Bên cạnh khoản tiền phạt, doanh nghiệp phải đóng đủ số tiền bảo hiểm xã hội còn thiếu và nộp thêm khoản tiền bằng 0,03% mỗi ngày, tính trên số tiền và số ngày chậm đóng. Biện pháp này nhằm bảo đảm quyền lợi của người lao động, đồng thời hạn chế tình trạng doanh nghiệp chiếm dụng tiền bảo hiểm xã hội trong thời gian dài.
Nghị định cũng quy định xử phạt đối với hành vi không khai trình việc sử dụng lao động, không lập hoặc không xuất trình sổ quản lý lao động, thu tiền của người lao động khi tuyển dụng hoặc không thực hiện đầy đủ các thủ tục quản lý nhân sự theo quy định.
Ngoài lĩnh vực bảo hiểm xã hội, Nghị định số 283/2026/NĐ-CP còn đưa ra nhiều chế tài nghiêm khắc đối với các hành vi vi phạm về tuyển dụng và việc làm.
Hành vi lôi kéo, dụ dỗ, hứa hẹn, quảng cáo gian dối hoặc sử dụng thủ đoạn khác để lừa gạt người lao động có thể bị phạt từ 50 đến 75 triệu đồng. Mức phạt tương tự cũng được áp dụng đối với hành vi tuyển dụng người lao động nhằm mục đích bóc lột hoặc cưỡng bức lao động, nếu chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Từ ngày Nghị định có hiệu lực, các doanh nghiệp cần rà soát lại toàn bộ hồ sơ lao động, danh sách người thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội, mức tiền lương làm căn cứ đóng và tình trạng hoàn thành nghĩa vụ bảo hiểm.
Việc kê khai thiếu người lao động, đóng không đúng mức tiền lương hoặc kéo dài thời gian nợ bảo hiểm xã hội có thể khiến doanh nghiệp vừa bị xử phạt, vừa phải truy đóng số tiền lớn và chịu thêm các biện pháp khắc phục hậu quả.
Người sử dụng lao động vì vậy cần thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đăng ký, đóng bảo hiểm xã hội đúng thời hạn và đúng mức quy định, qua đó bảo đảm quyền lợi của người lao động và hạn chế rủi ro pháp lý trong quá trình hoạt động.