Độ tuổi tham gia BHXH tự nguyện năm 2024 là bao nhiêu?

Độ tuổi tham gia BHXH tự nguyện năm 2024

Căn cứ quy định của Luật BHXH năm 2014 thì bảo hiểm xã hội nói chung được hiểu là sự bảo đảm thay thế hoặc sự bù đắp đối với một phần thu nhập của người lao động (NLĐ) trong trường hợp người lao động đó không may bị giảm, bị mất thu nhập vì lý do ốm đau, trong thời gian nghỉ thai sản, bị tai nạn lao động, bị mắc bệnh nghề nghiệp hay khi NLĐ hết tuổi lao động hoặc NLĐ chết. Quyền lợi của người lao động được xác định trên cơ sở NLĐ có tham gia vào quỹ bảo hiểm xã hội (BHXH bắt buộc hoặc tự nguyện).

Hiện nay có 02 hình thức bảo hiểm xã hội là bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm xã hội tự nguyện. Về cơ bản, đối tượng tham gia hai hình thức BHXH này là khác nhau.

– Bảo hiểm xã hội bắt buộc là loại hình bảo hiểm xã hội được tổ chức bởi Nhà nước, đối tượng bắt buộc phải tham gia gồm người lao động và người sử dụng lao động. Người lao động trong trường hợp này gồm rất nhiều đối tượng như: NLĐ ký hợp đồng lao động với công ty, công chức, viên chức, cán bộ nhà nước,… Nhà nước quy định cụ thể về mức đóng, các đóng, phương thức đóng mà không có sự lựa chọn nào.

BHXH bắt buộc có các chế độ: ốm đau, nghỉ thai sản, chế độ tai nạn lao động & bệnh nghề nghị, chế độ hưu trí và tử tuất (5 chế độ).

– Bảo hiểm xã hội tự nguyện cũng là loại hình được Nhà nước tổ chức, tuy nhiên người tham gia hình thức bảo hiểm này sẽ được tự mình quyết định, lựa chọn về mức đóng, phương thức đóng để phù hợp hoàn cảnh, thu nhập.

Khi tham gia BHXH tự nguyện thì người lao động sẽ được hưởng 02 chế độ hưu trí và chế độ tử tuất khi đủ điều kiện pháp luật quy định.

Căn cứ quy định tại khoản 4 Điều 2 và Điều 72 của Luật bảo hiểm xã hội năm 2014, công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên và không thuộc nhóm công dân phải tham gia BHXH bắt buộc thì được tham gia BHXH tự nguyện khi có nhu cầu.

Như vậy, pháp luật chỉ quy định độ tuổi tối thiểu, không quy định độ tuổi tối đa của công dân tham gia đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện. Việc này tạo điều kiện tối đa cho nhiều người dân được tiếp cận, được lựa chọn và tham gia BHXH tự nguyện để nhận được các quyền lợi theo đúng quy định pháp luật.

Các mức đóng BHXH tự nguyện năm 2024

Theo quy định tại khoản 1 Điều 87 Luật Bảo hiểm xã hội và hướng dẫn tại Điều 10 Nghị định 134/2015/NĐ-CP thì:

Trong đó:

– Mức thu nhập mà người tham gia BHXH tự lựa chọn được giới hạn như sau:

+ Mức thu nhập thấp nhất = Mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn hiện nay (Điều 3 Nghị định 07/2021/NĐ-CP) = 1.5 triệu đồng/tháng.

+ Mức thu nhập cao nhất = 20 lần x Mức lương cơ sở hiện hành = 20 x 1.8 triệu đồng/tháng = 36.000.000 đồng (Ba mươi sáu triệu đồng).

– Mức nhà nước hỗ trợ đối với các đối tượng được xác định theo tỷ lệ phần trăm tính trên mức đóng BHXH hàng tháng theo mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn với thời gian tối đa là 10 năm: Hộ nghèo, hộ cận nghèo, đối tượng khác theo thứ tự tương ứng 30%, 20% và 10%.

Như vậy, các mức đóng BHXH tự nguyện hiện nay như sau:

– Mức đóng thấp nhất nếu chưa được hỗ trợ là 330.000 đồng/tháng (22% x1.500.000 đồng/tháng): áp dụng đối với tất cả các đối tượng.

– Mức đóng thấp nhất nếu đã được Nhà nước hỗ trợ là:

• Hộ nghèo: đóng 231.000 đồng/tháng;

• Hộ cận nghèo: 247.500 đồng/tháng;

• Đối tượng khác: 297.000 đồng/tháng.

– Mức đóng cao nhất nếu chưa được hỗ trợ là 7.920.000 đồng/tháng (22% x 36.000.000 đồng/tháng).

– Ngoài ra, theo Quyết định 595/QĐ-BHXH năm 2017 (sửa bởi Quyết định 505/QĐ-BHXH năm 2020) thì người tham gia được lựa chọn phương thức đóng BHXH tùy thuộc theo nhu cầu, khả năng của mình:

• Đóng BHXH hàng tháng một;

• Đóng theo quý, cứ 03 tháng đóng một lần;

• Đóng định kỳ 06 tháng một lần;

• Đóng theo năm (đóng 12 tháng) một lần;

• Đóng 01 lần cho nhiều năm về sau nhưng tối đa là 5 năm/lần;

• Đóng 01 lần cho những năm còn thiếu: áp dụng trong trường hợp người tham gia BHXH đã đủ tuổi để hưởng lương hưu nhưng chưa đủ thời gian đóng BHXH (thời gian còn thiếu không quá 10 năm (120 tháng)) thì người này được đóng cho đủ 20 năm để đủ điều kiện nhận lương hưu.

Lưu ý: Quy định trên áp dụng trước ngày 01/7/2024, bởi từ thời điểm này sẽ thực hiện cải cách tiền lương, bãi bỏ lương cơ sở. Lúc này sẽ có hướng dẫn mới về mức đóng khi tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện. HieuLuat sẽ cập nhật khi có thông tin mới.

Cách tính lương hưu bảo hiểm xã hội tự nguyện

– Điều kiện nhận lương hưu khi đóng BHXH tự nguyện:

Lương hưu (hưu trí) là một trong những chế độ mà người tham gia BHXH tự nguyện được nhận và cũng là chế độ được quan tâm rất nhiều. Theo Điều 73 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 thì người tham gia bảo hiểm tự nguyện được hưởng lương hưu nếu đảm bảo điều kiện:

(i) Đủ tuổi nghỉ hưu

(ii) Đủ 20 năm đóng BHXH theo quy định pháp luật.

– Cách tính lương hưu đối với người đóng BHXH tự nguyện như sau:

Tỷ lệ (%) hưởng lương hưu hàng tháng đối với người đóng BHXH tự nguyện được xác định như sau:

+ Đối với lao động nam đóng bảo hiểm tự nguyện:

• Nếu đóng đủ 20 năm BHXH – được tính là 45%.

• Sau đó, cứ thêm mỗi năm đóng BHXH thì mỗi năm này được cộng thêm 2%.

+ Đối với lao động nữ tham gia bảo hiểm tự nguyện

• Đóng đủ 15 năm thì được tính hưởng tỷ lệ là 45%.

• Sau đó, được tính thêm 2% tương ứng với mỗi năm đóng thêm BHXH (Từ năm thứ 16 trở đi).

Lưu ý: Mức hưởng lương tối đa là tỷ lệ 75% áp dụng với cả các đối tượng, không biệt lao động nam hay nữ.

Mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH của người tham gia bảo hiểm tự nguyện được tính = bình quân các mức thu nhập tháng đóng BHXH của toàn bộ thời gian người đó đã tham gia bảo hiểm.

– Thời điểm nhận lương hưu: là ngày 01 của tháng liền kề ngay sau tháng sinh của năm mà người tham gia BHXH đã đủ điều kiện để nhận hưu trí (Điều 76 Luật Bảo hiểm xã hội 2014).