Có thể chuyển từ doanh nghiệp về hộ kinh doanh không?

Không có thủ tục chuyển đổi trực tiếp từ doanh nghiệp sang hộ kinh doanh

Trong quá trình hoạt động kinh doanh, không ít chủ doanh nghiệp sau một thời gian vận hành nhận thấy quy mô kinh doanh đã thu hẹp, số lượng lao động giảm hoặc mô hình hoạt động không còn cần đến bộ máy quản trị phức tạp như trước. Điều này khiến nhiều người đặt câu hỏi liệu có thể chuyển từ doanh nghiệp về hộ kinh doanh để đơn giản hóa thủ tục quản lý và giảm chi phí vận hành hay không.

Theo quy định hiện hành, pháp luật đã có cơ chế cho phép hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp với trình tự, thủ tục tương đối rõ ràng. Tuy nhiên, đối với chiều ngược lại từ doanh nghiệp về hộ kinh doanh, pháp luật không quy định thủ tục chuyển đổi trực tiếp.

Nhiều người cho rằng doanh nghiệp có thể thực hiện thủ tục chuyển đổi sang hộ kinh doanh tương tự như trường hợp hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp. Tuy nhiên, quy định hiện hành không cho phép thực hiện theo cách này.

Theo Điều 27 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, pháp luật chỉ quy định thủ tục đăng ký thành lập doanh nghiệp trên cơ sở chuyển đổi từ hộ kinh doanh. Điều luật này quy định cụ thể về hồ sơ, trình tự và thủ tục để hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp. Trong khi đó, Nghị định 168/2025/NĐ-CP không có quy định nào về việc chuyển đổi từ doanh nghiệp thành hộ kinh doanh.

Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp không thể thực hiện một thủ tục hành chính duy nhất để chuyển đổi sang hộ kinh doanh và tiếp tục kế thừa tư cách pháp lý như mô hình chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp.

Nếu chủ sở hữu muốn hoạt động dưới hình thức hộ kinh doanh, doanh nghiệp trước tiên phải thực hiện thủ tục chấm dứt hoạt động theo quy định của Luật Doanh nghiệp. Quá trình này bao gồm việc thanh toán các khoản nợ, hoàn thành nghĩa vụ thuế, giải quyết quyền lợi của người lao động và thực hiện thủ tục giải thể với cơ quan đăng ký kinh doanh.

Sau khi doanh nghiệp hoàn tất việc giải thể hoặc chấm dứt hoạt động hợp pháp, cá nhân mới có thể thực hiện thủ tục đăng ký thành lập hộ kinh doanh. Theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP, hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh được nộp tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã nơi đặt trụ sở hộ kinh doanh.

Nói cách khác, việc "xuống" hộ kinh doanh trên thực tế là sự kết hợp của hai thủ tục độc lập gồm giải thể doanh nghiệp và đăng ký hộ kinh doanh mới, chứ không phải là hoạt động chuyển đổi theo nghĩa pháp lý.

Cần cân nhắc kỹ trước khi lựa chọn quay về mô hình hộ kinh doanh

Việc trở lại mô hình hộ kinh doanh có thể giúp chủ cơ sở kinh doanh đơn giản hóa bộ máy quản lý, giảm một số yêu cầu về quản trị nội bộ và chế độ kế toán so với doanh nghiệp. Tuy nhiên, quyết định này cũng cần được cân nhắc kỹ lưỡng, đặc biệt trong bối cảnh hoạt động thương mại điện tử, kinh doanh nội dung số và các ngành nghề dịch vụ đang phát triển mạnh.

Khác với doanh nghiệp có tư cách pháp nhân độc lập, hộ kinh doanh gắn liền với trách nhiệm của chủ hộ. Điều này đồng nghĩa chủ hộ phải chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với các nghĩa vụ phát sinh từ hoạt động kinh doanh.

Bên cạnh đó, nhiều đối tác lớn, doanh nghiệp nước ngoài hoặc các nền tảng quảng cáo thường ưu tiên ký kết hợp đồng với doanh nghiệp do tính chuyên nghiệp và khả năng xuất hóa đơn phục vụ hoạt động kinh doanh.

Đối với những cá nhân kinh doanh trực tuyến, nhà sáng tạo nội dung trên YouTube, TikTok hoặc các hộ kinh doanh có doanh thu lớn, việc duy trì mô hình doanh nghiệp vẫn có thể mang lại nhiều lợi thế trong quá trình mở rộng hoạt động, tuyển dụng lao động và hợp tác với đối tác.

Vì vậy, trước khi quyết định đóng doanh nghiệp để đăng ký hộ kinh doanh, chủ sở hữu cần đánh giá kỹ quy mô hoạt động, nhu cầu phát triển trong tương lai cũng như các chi phí phát sinh liên quan đến thủ tục giải thể. Trong nhiều trường hợp, việc duy trì doanh nghiệp có thể là lựa chọn phù hợp hơn so với việc quay trở lại mô hình hộ kinh doanh.

Công ty TNHH Kế toán, Kiểm toán - Đại lý thuế Tân Phú Quý

📞 Hotline: 092.895.6666 

📧 Email: dailythuetanphuquy@gmail.com 

🏢 Website: https://dailythuetanphuquy.vn/ 

📍 Địa chỉ:  

Văn phòng Quảng Ninh: Mỹ Gia 4-12A Vinhome Bến Đoan, phường Hồng Gai, Tỉnh Quảng Ninh

Văn phòng Hải Phòng: SB101-Vinhome Cầu Rào, Phường An Biên, TP Hải Phòng