Cách xử lý khi bị mạo danh để đứng tên hộ kinh doanh và doanh nghiệp

Việc bất ngờ bị đứng tên doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh dù chưa từng thực hiện bất kỳ thủ tục đăng ký nào đang trở thành nỗi lo của nhiều người dân. Không chỉ gây ảnh hưởng đến quyền lợi cá nhân, tình trạng này còn có thể kéo theo nghĩa vụ thuế, khoản nợ phát sinh, thậm chí nguy cơ bị áp dụng các biện pháp cưỡng chế như tạm hoãn xuất cảnh nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời.

Dưới đây là những việc cần làm khi phát hiện bị mạo danh để đứng tên hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp, đồng thời là các biện pháp giúp người dân hạn chế rủi ro trong thời gian tới.

Cách xử lý khi bị mạo danh để đứng tên hộ kinh doanh và doanh nghiệp

Thực tế đã ghi nhận nhiều trường hợp người dân chỉ phát hiện mình đứng tên doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh sau khi nhận được thông báo nợ thuế, bị từ chối đăng ký kinh doanh hoặc khi tra cứu thông tin trên hệ thống của cơ quan nhà nước.

Ngay khi phát hiện thông tin cá nhân bị sử dụng trái phép để đăng ký doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh, người dân cần nhanh chóng thực hiện đồng thời nhiều bước để bảo vệ quyền lợi của mình.

Trước hết, cần thu thập toàn bộ tài liệu chứng minh bản thân không tham gia thành lập hoặc điều hành doanh nghiệp, hộ kinh doanh như giấy tờ tùy thân, lịch sử cư trú, hồ sơ công việc hoặc các tài liệu liên quan khác.

Sau đó, người dân cần gửi văn bản đến Phòng Đăng ký kinh doanh nơi doanh nghiệp được thành lập để thông báo về việc bị mạo danh và đề nghị xem xét, xác minh thông tin đăng ký.

Song song với đó, cần trình báo cơ quan công an để điều tra hành vi sử dụng trái phép thông tin cá nhân. Đồng thời, liên hệ cơ quan thuế quản lý doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh nhằm thông báo vụ việc, tránh phát sinh thêm các nghĩa vụ thuế hoặc các trách nhiệm pháp lý liên quan.

Việc xử lý cần được thực hiện càng sớm càng tốt. Nếu chậm trễ, doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh giả mạo có thể tiếp tục phát sinh giao dịch, nợ thuế hoặc các nghĩa vụ tài chính khác, khiến quá trình chứng minh và xử lý trở nên phức tạp hơn.

Tuy nhiên, quá trình gỡ bỏ thông tin mạo danh thường không thể hoàn thành ngay. Nguyên nhân là cơ quan đăng ký kinh doanh chỉ có chức năng tiếp nhận và kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ, không có thẩm quyền điều tra hay giám định chữ ký, danh tính. Việc điều chỉnh hoặc thu hồi thông tin đăng ký phải chờ kết quả xác minh của cơ quan điều tra theo đúng quy định.

Đọc thêm: Dịch vụ thành lập doanh nghiệp, hộ kinh doanh, hợp tác xã

Quy định mới giúp hạn chế tình trạng mạo danh khi đăng ký kinh doanh

Trước thực trạng nhiều người bị lợi dụng thông tin cá nhân để thành lập doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh, quy trình đăng ký doanh nghiệp đã được siết chặt từ ngày 23/7 theo Nghị định 296/2026.

Theo quy định mới, người thực hiện đăng ký doanh nghiệp trực tuyến phải xác thực danh tính thông qua tài khoản VNeID và đối chiếu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Quy định cũng nghiêm cấm hành vi đứng tên thay người khác để thành lập hoặc góp vốn vào doanh nghiệp, đồng thời yêu cầu người thành lập chịu trách nhiệm về tính trung thực của toàn bộ hồ sơ đăng ký.

Việc mở rộng xác thực bằng sinh trắc học, tăng cường bảo vệ dữ liệu cá nhân và xây dựng cơ chế cảnh báo tự động. Khi có hồ sơ đăng ký doanh nghiệp hoặc thay đổi người đại diện pháp luật, hệ thống có thể gửi thông báo ngay qua VNeID, email hoặc số điện thoại để người dân kịp thời phát hiện dấu hiệu bất thường.

Bên cạnh đó, cơ quan quản lý được khuyến nghị thiết lập quy trình phối hợp nhanh giữa cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ quan thuế và cơ quan công an nhằm rút ngắn thời gian xác minh, giảm thiệt hại cho người bị mạo danh.

Đối với người dân, việc chủ động kiểm tra thông tin doanh nghiệp trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp là biện pháp cần thiết để phát hiện sớm các trường hợp bất thường. Đồng thời, tuyệt đối không cho mượn, cho thuê hoặc cung cấp căn cước công dân và thông tin cá nhân cho người khác sử dụng để thành lập doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh.

Trong thời gian tới, ứng dụng eTax Mobile cũng dự kiến bổ sung chức năng tra cứu doanh nghiệp và hộ kinh doanh đứng tên cá nhân, giúp người dân dễ dàng kiểm tra thông tin, phát hiện sớm hành vi mạo danh và kịp thời phối hợp với cơ quan chức năng để xử lý.