Ngừng kinh doanh nhưng chưa đóng mã số thuế, doanh nghiệp đối mặt rủi ro gì?

Nhiều doanh nghiệp sau khi ngừng hoạt động thường cho rằng chỉ cần dừng kinh doanh là có thể kết thúc nghĩa vụ với cơ quan quản lý. Tuy nhiên trên thực tế, việc không thực hiện đầy đủ thủ tục chấm dứt hoạt động, đóng mã số thuế hay hoàn tất các nghĩa vụ tài chính có thể khiến doanh nghiệp và người đại diện pháp luật đối mặt với hàng loạt rủi ro pháp lý phát sinh.

Mới đây, Thuế TP.HCM công bố danh sách hơn 310.000 người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký kinh doanh. Bên cạnh đó, hơn 153.000 doanh nghiệp đã ngừng sử dụng hóa đơn nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Con số này cho thấy tình trạng doanh nghiệp “biến mất” khỏi địa chỉ đăng ký hoặc ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục giải thể, chấm dứt hoạt động vẫn diễn ra khá phổ biến. Đây cũng là nguyên nhân dẫn đến nhiều hệ lụy pháp lý khi các nghĩa vụ về thuế vẫn tiếp tục tồn tại trên hệ thống quản lý của cơ quan nhà nước.

Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp khi ngừng hoạt động cần thực hiện đầy đủ các thủ tục liên quan đến thuế, hóa đơn và đăng ký kinh doanh. Trường hợp doanh nghiệp ngừng hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế có thể bị cơ quan thuế đưa vào diện quản lý rủi ro, đồng thời phát sinh các khoản nghĩa vụ thuế chưa được xử lý dứt điểm.

Đáng chú ý, việc doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký còn có thể kéo theo những hệ quả nghiêm trọng đối với người đại diện theo pháp luật nếu doanh nghiệp phát sinh nợ thuế.

Theo Nghị định 49/2025 của Chính phủ về ngưỡng áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký có thể bị tạm hoãn xuất cảnh nếu còn nợ thuế quá thời hạn nộp và không hoàn thành nghĩa vụ sau 30 ngày kể từ khi nhận được thông báo của cơ quan thuế về việc dự kiến áp dụng biện pháp này.

Ngoài trường hợp nêu trên, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp thuộc diện bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế cũng có nguy cơ bị tạm hoãn xuất cảnh khi doanh nghiệp có số tiền thuế nợ từ 500 triệu đồng trở lên và khoản nợ đã quá hạn trên 120 ngày.

Đối với cá nhân và chủ hộ kinh doanh, ngưỡng áp dụng thấp hơn. Theo đó, trường hợp thuộc diện cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế có số tiền nợ thuế từ 50 triệu đồng trở lên và quá hạn trên 120 ngày cũng có thể bị áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh.

Để tránh tình trạng “lỗi chồng lỗi”, doanh nghiệp khi ngừng hoạt động cần chủ động rà soát toàn bộ nghĩa vụ thuế còn tồn đọng, thực hiện thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế, hoàn tất hồ sơ giải thể hoặc chấm dứt hoạt động theo đúng quy định. Việc bỏ mặc doanh nghiệp trên giấy tờ trong khi thực tế đã ngừng hoạt động không chỉ khiến phát sinh các rủi ro về thuế mà còn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người đại diện pháp luật trong tương lai.

Trong bối cảnh cơ quan thuế đang tăng cường rà soát và công khai danh sách các trường hợp không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, việc hoàn tất đầy đủ thủ tục pháp lý khi ngừng kinh doanh không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc để tránh những hậu quả phát sinh về sau.