Khi nào thì doanh nghiệp được miễn thuế TNDN?

Chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) trong ba năm đầu hoạt động được xem là một trong những ưu đãi đáng chú ý dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập. Tuy nhiên, để được hưởng chính sách này, doanh nghiệp phải đáp ứng nhiều điều kiện theo quy định của pháp luật. Trong một số trường hợp, dù vừa được thành lập, doanh nghiệp vẫn không thuộc diện được miễn thuế.

Một trong những nội dung được nhiều doanh nghiệp quan tâm là trường hợp người đại diện theo pháp luật hoặc cổ đông góp vốn đã từng tham gia điều hành hoặc sở hữu tại doanh nghiệp khác có làm mất quyền hưởng ưu đãi thuế hay không.

Liên quan đến vấn đề này, Bộ Tài chính vừa có phản hồi đối với kiến nghị của ông Trần Tùng Lâm về việc xác định điều kiện miễn thuế TNDN theo Nghị định số 20/2026/NĐ-CP.

Theo phản ánh, doanh nghiệp mới do ông Lâm thành lập có người đại diện theo pháp luật đồng thời sở hữu phần vốn góp bằng với hai cổ đông còn lại tại một doanh nghiệp khác đang hoạt động. Tuy nhiên, người này không giữ chức danh người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp đang hoạt động đó. Ông Lâm băn khoăn liệu trường hợp này có ảnh hưởng đến việc được miễn thuế TNDN trong ba năm đầu hay không.

Bộ Tài chính cho biết, Nghị định số 20/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 15/1/2026 nhằm hướng dẫn thực hiện Nghị quyết số 198/2025/QH15 về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân. Theo quy định tại Điều 7 của Nghị định, doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký thành lập lần đầu được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong thời hạn ba năm, tính liên tục kể từ năm đầu tiên được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

Đối với những doanh nghiệp đã được cấp giấy chứng nhận trước khi Nghị quyết số 198/2025/QH15 có hiệu lực nhưng vẫn còn thời gian ưu đãi thì tiếp tục được hưởng phần thời gian còn lại theo quy định.

Tuy nhiên, không phải mọi doanh nghiệp đăng ký mới đều đủ điều kiện áp dụng chính sách này. Pháp luật loại trừ các doanh nghiệp được hình thành từ việc sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, chuyển đổi chủ sở hữu hoặc chuyển đổi loại hình doanh nghiệp.

Ngoài ra, ưu đãi miễn thuế cũng không được áp dụng nếu người đại diện theo pháp luật (trừ trường hợp người này không góp vốn), thành viên hợp danh hoặc cá nhân nắm giữ tỷ lệ vốn góp cao nhất đã từng đảm nhiệm chính những vai trò này tại một doanh nghiệp khác đang hoạt động, hoặc tại doanh nghiệp đã giải thể nhưng chưa đủ 12 tháng tính đến thời điểm thành lập doanh nghiệp mới.

Đối với trường hợp ông Trần Tùng Lâm nêu, Bộ Tài chính không đưa ra kết luận áp dụng ngay mà đề nghị doanh nghiệp tự đối chiếu với các quy định hiện hành để xác định quyền được hưởng ưu đãi. Nếu vẫn còn phát sinh vướng mắc trong quá trình thực hiện, doanh nghiệp nên làm việc trực tiếp với cơ quan thuế quản lý để được xem xét trên cơ sở hồ sơ và tình hình thực tế.