10 hành vi bị coi là trốn thuế từ 01/07/2026

Thuế là nghĩa vụ bắt buộc đối với mọi doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít trường hợp vi phạm xảy ra do thiếu hiểu biết hoặc chủ quan trong quá trình kê khai và quản lý thuế.

Từ ngày 01/07/2026, các quy định về hành vi trốn thuế theo Khoản 4 Điều 45 Luật Quản lý thuế được áp dụng chặt chẽ hơn, với mức xử phạt nghiêm khắc, thậm chí có thể dẫn đến truy cứu trách nhiệm hình sự.

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nhận diện 10 hành vi bị coi là trốn thuế để chủ động phòng tránh rủi ro pháp lý và tài chính.

Trốn thuế là gì theo quy định mới?

Trốn thuế theo quy định pháp luật hiện hành được hiểu là hành vi của người nộp thuế cố ý thực hiện các thủ đoạn nhằm không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế với Nhà nước. Bản chất của trốn thuế không chỉ dừng lại ở việc không nộp thuế, mà còn bao gồm việc làm giảm số tiền thuế phải nộp hoặc làm tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn thông qua các hành vi gian dối, che giấu hoặc cung cấp thông tin sai lệch trong quá trình kê khai và quyết toán thuế.

Theo quy định tại Khoản 4 Điều 45 Luật Quản lý thuế, trốn thuế được xác định khi người nộp thuế có hành vi vi phạm dẫn đến việc xác định sai nghĩa vụ thuế phải thực hiện. Điểm quan trọng trong quy định mới là yếu tố “cố ý” và “hậu quả” được nhấn mạnh rõ ràng hơn. Điều này có nghĩa là không phải mọi sai sót đều bị coi là trốn thuế, mà chỉ những hành vi có mục đích gian lận, làm sai lệch nghĩa vụ thuế và gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước mới bị xác định là trốn thuế.

Trong bối cảnh quản lý thuế ngày càng được số hóa và siết chặt, khái niệm trốn thuế cũng được mở rộng và cụ thể hóa hơn so với trước đây. Các hành vi như không kê khai thuế, kê khai sai, không xuất hóa đơn, sử dụng hóa đơn không hợp pháp, ghi nhận sai doanh thu hoặc chi phí đều có thể bị coi là trốn thuế nếu làm phát sinh chênh lệch nghĩa vụ thuế theo hướng có lợi cho người nộp thuế. Điều này đặc biệt quan trọng đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh, bởi chỉ một sai sót trong quy trình kế toán hoặc quản lý hóa đơn cũng có thể dẫn đến rủi ro bị quy kết là hành vi trốn thuế nếu không được kiểm soát kịp thời.

Một điểm đáng chú ý trong quy định mới là sự phân định rõ ràng giữa hành vi trốn thuế và các vi phạm hành chính thông thường về thuế. Nếu người nộp thuế phát hiện sai sót và chủ động kê khai bổ sung, nộp đủ số tiền thuế thiếu trước khi cơ quan thuế kiểm tra, thanh tra thì thường không bị coi là trốn thuế. Ngược lại, nếu hành vi vi phạm mang tính che giấu, kéo dài hoặc không tự nguyện khắc phục hậu quả, thì khả năng bị xác định là trốn thuế là rất cao.

Hệ quả pháp lý của hành vi trốn thuế theo quy định mới là rất nghiêm khắc. Ngoài việc bị truy thu toàn bộ số tiền thuế thiếu, người nộp thuế còn phải chịu các khoản phạt hành chính với mức phạt có thể lên đến nhiều lần số thuế trốn. Trong những trường hợp nghiêm trọng, đặc biệt khi số tiền trốn thuế lớn hoặc có yếu tố tổ chức, cá nhân vi phạm còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật hình sự.

Có thể thấy rằng, quy định mới về trốn thuế không chỉ nhằm tăng cường tính răn đe mà còn hướng đến việc nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của người nộp thuế. Trong môi trường kinh doanh hiện nay, việc hiểu đúng và đầy đủ về khái niệm trốn thuế không chỉ giúp doanh nghiệp phòng tránh rủi ro pháp lý mà còn góp phần xây dựng nền tảng tài chính minh bạch, bền vững trong dài hạn.

10 hành vi bị coi là trốn thuế từ 01/07/2026

Căn cứ theo khoản 4 điều 45 Luật quản lý thuế 2025 số 108/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/07/2026 quy định về 10 hành vi bị coi là trốn thuế gồm:

(1) Không nộp hồ sơ đăng ký thuế; không nộp hồ sơ khai thuế; nộp hồ sơ khai thuế sau 90 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp hồ sơ khai thuế hoặc ngày hết thời hạn gia hạn nộp hồ sơ khai thuế theo quy định của Luật này dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn;

(2) Không ghi chép, ghi nhận trong sổ kế toán các khoản thu liên quan đến việc xác định số tiền thuế phải nộp;

(3) Không lập hóa đơn và không kê khai thuế khi bán hàng hóa, dịch vụ theo quy định của pháp luật hoặc ghi giá trị trên hóa đơn bán hàng thấp hơn giá trị thanh toán thực tế của hàng hóa, dịch vụ đã bán để khai thuế;

(4) Sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp, sử dụng không hợp pháp hóa đơn, chứng từ để hạch toán hàng hóa, dịch vụ mua vào trong hoạt động phát sinh nghĩa vụ thuế làm giảm số tiền thuế phải nộp hoặc làm tăng số tiền thuế được miễn, số tiền thuế được giảm hoặc tăng số tiền thuế được khấu trừ, số tiền thuế được hoàn, số tiền thuế không phải nộp;

(5) Sử dụng chứng từ, tài liệu không phản ánh đúng bản chất giao dịch hoặc giá trị giao dịch thực tế để xác định sai số tiền thuế phải nộp, số tiền thuế được miễn, số tiền thuế được giảm, số tiền thuế được hoàn, số tiền thuế không phải nộp;

(6) Khai sai với thực tế hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu mà cá nhân, tổ chức vi phạm không tự nguyện khắc phục hậu quả bằng cách nộp đủ số tiền thuế phải nộp theo quy định;

(7) Cố ý không kê khai hoặc khai sai về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu;

(8) Cấu kết với người gửi hàng để nhập khẩu hàng hóa nhằm mục đích trốn thuế;

(9) Sử dụng hàng hóa thuộc đối tượng không chịu thuế, miễn thuế, xét miễn thuế không đúng mục đích quy định mà không khai báo việc chuyển đổi mục đích sử dụng với cơ quan quản lý thuế;

(10) Người nộp thuế có hoạt động kinh doanh trong thời gian ngừng, tạm ngừng hoạt động kinh doanh nhưng không thông báo với cơ quan quản lý thuế;

Người nộp thuế không bị xử phạt về hành vi trốn thuế mà bị xử phạt về hành vi vi phạm thủ tục thuế đối với trường hợp sau đây:

- Không nộp hồ sơ đăng ký thuế; không nộp hồ sơ khai thuế; nộp hồ sơ khai thuế sau 90 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp hồ sơ khai thuế hoặc hết thời hạn gia hạn nộp hồ sơ khai thuế nhưng không phát sinh số tiền thuế phải nộp;

- Nộp hồ sơ khai thuế sau 90 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp hồ sơ khai thuế hoặc hết thời hạn gia hạn nộp hồ sơ khai thuế có phát sinh số tiền thuế phải nộp và người nộp thuế đã nộp đủ số tiền thuế, tiền chậm nộp vào ngân sách nhà nước trước thời điểm cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra thuế hoặc trước thời điểm cơ quan thuế lập biên bản về hành vi chậm nộp hồ sơ khai thuế.

Bảng tổng hợp 10 hành vi trốn thuế

Doanh nghiệp cần làm gì để tránh rủi ro trốn thuế?

Để hạn chế tối đa rủi ro, doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần:

• Kê khai thuế đúng hạn, đầy đủ
• Ghi nhận chính xác toàn bộ doanh thu, chi phí
• Xuất hóa đơn đúng quy định
• Không sử dụng hóa đơn, chứng từ bất hợp pháp
• Chủ động rà soát định kỳ hệ thống kế toán – thuế

👉 Đặc biệt: nên sử dụng dịch vụ kế toán hoặc đại lý thuế chuyên nghiệp để đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật.

Bạn chưa chắc doanh nghiệp mình đang làm đúng?

👉 Liên hệ ngay Đại lý thuế Tân Phú Quý để:

• Rà soát rủi ro thuế miễn phí
• Tư vấn tối ưu chi phí hợp pháp
• Hỗ trợ kê khai – báo cáo đúng quy định

Xem thêm dịch vụ thuế, kế toán của Tân Phú Quý tại: https://dailythuetanphuquy.vn/dich-vu/dich-vu-ke-toan-tong-hop

Câu hỏi thường gặp

Trốn thuế có bị xử lý hình sự không?

Có. Nếu số tiền trốn thuế lớn hoặc vi phạm nghiêm trọng, cá nhân/doanh nghiệp có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Nộp chậm hồ sơ khai thuế có phải là trốn thuế?

Có, nếu nộp chậm trên 90 ngày và làm phát sinh thiếu thuế hoặc tăng số thuế được hoàn.

Không xuất hóa đơn có bị coi là trốn thuế không?

Có. Đây là hành vi phổ biến và bị xử phạt rất nặng theo quy định hiện hành.

Hộ kinh doanh nhỏ có bị kiểm tra không?

Có. Cơ quan thuế hiện đang tăng cường kiểm soát cả hộ kinh doanh cá thể.

Công ty TNHH Kế toán, Kiểm toán - Đại lý thuế Tân Phú Quý

📞 Hotline: 092.895.6666 

📧 Email: dailythuetanphuquy@gmail.com 

🏢 Website: https://dailythuetanphuquy.vn/ 

📍 Địa chỉ:  

Văn phòng Quảng Ninh: Mỹ Gia 4-12A Vinhome Bến Đoan, phường Hồng Gai, Tỉnh Quảng Ninh

Văn phòng Hải Phòng: SB101-Vinhome Cầu Rào, Phường An Biên, TP Hải Phòng